رباعی

_________________________________________221

این حرف من نیست و حقیقت است

گر چه مذهب و دین به حکمت است

بهر کنترل نرم و خلق سرکش است

رهیده از قفس را عشق قسمت است

_________________________________________220

دانی علم دنیا به چه را ماند

در مثل چارچوب سرا ماند

یکی را زیر برد، یکی را دیوار

دگری به سقف و بی گرا ماند

______________________________________219

در معرفت خویش کوشانم و پر تلاش
کوشش من بسیار و خدایا کن طلاش
هزار سال عمر دهی و فرصت تحقیق
نیرزد به مهر و عنایتت،گوهرم بتراش

________________________________________218

در جولانگه ذهن و تیزی آن

ما اهل دلانیم و پرهیزی آن

باشد که گربز و باهش شما

علم ما بحری و زر ریزی آن

__________________________________________217

عاشقان نشسته در جمع و دلی حیران دارند

کنج خانه شان کعبه و صفای بی کران دارند

به گوشه چشمی همه عالم ببازند

دلی صاف و درس ازلی و گنجی گران دارند

________________________________________216

فکر،نشان وجود غیر اوست

خدایت فاصله دو فکر توست

خموشی و حضور طلب،گرچه

وجود غیر نیاز حضرت دوست

________________________________________215

مدتی صبر کردیم،اندکی نیز هم

عنایتش نیازمندیم و تجویز هم

حرکت جوهر ما و صبر، نیاز

رفت حوصله و صبرم،پرهیز هم

________________________________________214

زیرک دل باشید،نه ذهن و بیان

حدیث عشق گویم و نفرت آن

ذهن،وَهم جدایست و دل،یکی

دل بسان بهارست و ذهن،خزان

________________________________________213

دانی چرا آدمی در پی خوبیست

نیازش به تاییدست و سوریست

تایید، پایه اش باشد و تمجید

ناید جوابش خوبی و بدییست

_______________________________________212

دانی که وقت سحر کی بود؟
گذر از خیر و شر و حی بود
بی عقل و بی کثرت و لا شو
بی رنگ و بی سو، در پی بود

_______________________________________211

در دهر کسی را من هشیار نمی بینم

در شهر کسی را من بیدار نمی بینم

هر یک مشغول و ولی در خواب

در بحر کسی را من بی یار نمی بینم

________________________________________210

عاقل و هشیار و فرزانه منم

عاشق و همیار و دیوانه منم

تا شود مستمر مستی من

حاجب دیوار رواق خانه منم

________________________________________209

دیوانه صفتم خوانند دیوانگان
دیوانه منم، باشد شما فرزانگان
عاقل به بند و من بی نهایت
دیوانه شدم و آزادم از بیگانگان

________________________________________208

من باده به دست تو سجاده نشین

من شادم و مست تو غمباده نشین

افتاده به دام،هر یک به گمان

من مانا و رست تو درمانده نشین

_________________________________________207

نشستند و گفتند و برخواستند
شستند و بریدند و بر ساختند
ازهمه علوم نوشتند و پاییدن
چرخیدند و حقیقت را نیافتند

________________________________________206

پی یار، رسیدم به صحرا

گفته بودند منشین هر سرا

عارفی بود باده به دست

گفتا بهل جستن،گیر باده را

______________________________________205
کار جهان سهل است و آسان
اشتباه گرفتند و گفتند، آنان

رنج،ز دوئی است و جدایی

آرامش به حضورست و جان

_________________________________________204

هیچ پنداری جهانی فارغ از تصور ما

غیر آنچه گفته شد در ادیان منور ما

خالق اش کیست و کجاست، چونست

بسته شد ذهن ما و نیست محور ما

_______________________________________203

دانی که چرا جنگ هاست
مطلق نبودن حق هاست
نسبت است امر جهان و
چاره،به زیر خرابه هاست

_______________________________________202

من حدیث غیر نتوانم بیان

مثل او را نیست اندر جهان

ز هر چه گویم جمله اوست

از جماد و از نبات و غیر آن

_______________________________________201

گوشی خواهم راز آشنا
حدیثی خوانم و خوانا
شمه ای گوید و گویم
نوشمش سِر جهان مانا

_________________________________________200

ما چقدر فراموش کاریم و بس
ایراد ز دیگران میگیریم و کس
نیک ننگریم، زاده آن شهوتیم
بقای ماست و خاشاک و خس

________________________________________199

مرا زخویش گرفتند و دادند دل

همه روز و شبم بود با ذهن یکدل

همه جای جهان ز شوق او جنبان

همه در سیر سلوک، با دل و بیدل

______________________________________198

اعتبارم ز اعتبار اوست گر معتبرم

اختیارم ز اختیار اوست گر مخیرم

همه اوست گر خیر شر است،ظاهر

افتخارم ز افتخار اوست گر مفتخرم

_______________________________________197

زندگی چیست؟زایش فکر حواس
زندگی چیست؟آن شادی و هراس
هر کسی به گمان خدایی دارد
زندگی اوست،شاکری گر ناسپاس

_______________________________________196

نرود فکر خیالت هیچ از سرم

فرخنده روزیست آیی در برم

گرچه شوم همچو خیال

بودنت مثال بالست و من پرم

_______________________________________195

پایین ترین ارتعاش آگاهی، کلام است

گر چه شروع اش اغلب با سلام است

لب ببند و ذهن خموش کن،یارا

تا ببینی هر چه بودست و غلام است

________________________________________194

ذهن،مرده ست و مرده جوی

گذشته و آینده را کرده خوی

ترس ز زنده بودنست،نه مردن

زنده را زنده جوی و زنده پوی

________________________________________193

خوردن، توُّهم جداییست و زلت

مردن قبل مردن دواست و صولت

خوردن ز دانش ذهنست و خواری

بپرهیز هر چه لغزش است و غفلت

________________________________________192

شغل،نمود تَوَهُم است و جدایست

بی شغلی جوهر است و خدایست

شغل یعنی منم هستم غیر او

هیچ شو،شغل زوالست و تباهیست

_______________________________________191

من نمیدانم، مرگ و زندگی دست خداست

یا به نفرین و خواهش و مناجات دعاست

یا فرشته مرگ بانی آنست و امراض

یا به دستور شخص دیگرست و رواست

________________________________________190

من راهی توام ای مقصد درست
تو ناجی منی ای بر قصد درست
راهها پیموده شد آخر به هیچ
من جویای توام ای رصد درست

________________________________________189

من با نگاهت دل را زدودم

من با امیدت راه را دریدم

لطف و عنایت بود،جانا

تو را دیدم و ز اغیار بریدم

_______________________________________188

خدمت آن نیست که محسوس باشد

یا دادن جا و بخشش و معکوس باشد

خدمت آنست که بر تو خشم گیرند

تو مهر ورزی و به چشم ملموس باشد

_______________________________________187

از او تا او را شدن

از او نامیرا شدن

شورست و خونی

ار چه قهقرا شدن

______________________________________186

استاد هر آنچه بودنی بود نوشت

هرگز جواب این سوال و ننوشت

گنه به اراده ماست یا خالق ما،یا

جبر و اراده را چون بهم بسرشت _______________________________________185
تویی تنها،تک و تنها در این دنیا
جهان را آینه دان وخواب و رویا
از شعور و عدل محروم است،او
کردارش ز پژواک است و بی ریا

________________________________________184

دوش به خواب آمد پری سیمایی

وقت سحر بود و شرح و شیدایی

روز وصلت بود بعد هجرانی

خورشید بتابید ، فریاد ز بیداری

_________________________________________183

لبم خموش است دلم گویاست

جان به جانش وصل و پویاست

هر که فارغ گشت ز قصه ما

مرده ست در وهم و رویاست

_____________________________________182

هر روز در دلم قیامتی برپاست

ز شوق توست، کالبدم برجاست

تا روزی بر آیی ز پرده برون

این قصه ما فارغ از کار دنیاست

______________________________________181

دل مامن اوست و قصه،وارونه نعل

روح زندانی تن است و طالب لعل
قالبی ساختند نامش نهاده ،تن
کار دل نجستن است و نیست جعل

________________________________________180

چو رود روان باش دریا منتظر توست

هان زود روان باش دریا منتظر توست

عشق در تو جاریست مرداب مباش

پُر سود روان باش دریا منتظر توست

________________________________________179

استاد هر آنچه بودنی بود نوشت

از کوزه و شراب و درد و بهشت

از عشق زمین و عشق فراز

اسرار ازل هیچ نسرود و ننوشت

_______________________________________178

ملتی چنگ به دین انداخته

ملتی دگر به عشق پرداخته

قومی دوان و سرگردان

ملتی شعر را بهانه او ساخته

_______________________________________177

استاد هر آنچه بودنی بود نوشت

آینه بر ما و عارفان را شد خشت

تقدیر چنین بود یا چیز دگر

اگر ز جان خود یا گِل بد بسرشت

_______________________________________176

کار دل درک حقیقت والاست و بس
کار ذهن صورت و اصواتست و بس
کار اون بالا و کار این اسفل،اخی
کارشان را بوالعجب کاریست و بس

____________________________________175

آه در بیانم ز فراق او جاریست

آب چشمانم ز فراق او جاریست

جنبش جان و من ز اوست

کالبد جانم ز فراق او جاریست

_____________________________________174

خیالی بر خیالم،محراب سجده گاهم

جوابی در جوارم، آداب سجده گاهم

رونق کاری در دنیای کسادان

شاهدی برخطابم ،آفتاب سجده گاهم

_______________________________________173

از همه جهان آزادم،از روز ازل چنین زادم

از دم و بازم شادم ،شکرا امل همین دادم

درس ازل که یادم داده است چنین

از روزی که در حواس پنج و شش،افتادم

______________________________________172

گفتمش، رمز حیات خواهانم

گفتا،نیست نهانی، راز جهانم

گفتمش چیست آن آب حیات

گفتا،بازیش دان، جاری روانم

______________________________________171

قامت رعنای خودت، همه احسنت

ساحت زیبای وجودت،همه احسنت

مانا باشی و سربلند و آزاد

غایت دریای جودت، همه احسنت

_______________________________________170

به خود آی،ز روزگار خفته ات ،به خود آی

به خود آی،زخواب آشفته ات، به خود آی

در قالب ذهنی و ز خویش به دور

به خود آی،ز عنان گسسته ات،به خود آی

_____________________________________169

گر بخسبی یا بگردی در جهان

مرگ در کارست،ای صاحبقران

پی علم باشی یا دولت مال

عمر چو بادست و آب روان

_______________________________________168

آن دلبر که قدح دستش داد دلدار
از باده او مست شدیم و هوشیار
از سلطه عقل برونست این دل
از قسمت ما می شد و تهمت اغیار

________________________________________167

هر چه خوردید و گفتید،گوارای وجود
قسمت شما اینست و عابدین را سجود
نقش گر کافر و مومن،ذات یکیست
نگاریده اویید،گر مومن اید یا گبر جحود

________________________________________166

یکی ز آتش عشق گوید و شور و حال

دیگری ز آتش سخت و درد و بی مثال

یکی رد این و دیگری در بزم دوست

همه در غفلت اند و اسیر قیل و قال

________________________________________165

دوش وقت سحر حدیث عشق بود و ثمر

گفتم ای جان مقصود چه بودست چه بهر

گفتا،مقصود تو بودی و بهر،من

گفتم چه کنم؟گفتا هیچ، از سود و ضرر

_____________________________________164

سحر محفل ما بود و درس ازلی

گفتمش برگوی رمزی ،گویم غزلی

تبسمی کرد و جز هیس نگفت

پی اسراری بودم که بودش بدلی

________________________________________163

زندگی با عشق عجین است و باده

حکمت دنیا از روز ازل چنین زاده

عده ای در وهم بهشتند و حوری

نسیه گرفته اند و نقد از دست داده

_____________________________________162

شادی پیش من است و یکی درم باز کند

نقطه پرگار جهانم، کیست دلبری آغاز کند

سلطان جهانم و تاج و تختم به راه

محتاج نگاه دلبرم گر چه عمزه و ناز کند

_____________________________________161

می حاضر و ساقی حاضر و من حاضر

پیاله در دست من و اغیار و شمن حاضر

میکده بر لب جوی و جام شراب

من مست و گل و بلبل در چمن حاضر

____________________________________160

همه در فکر من اند و تو در دل و جانی

همه در طلسم جااند و تو در دل و جانی

همه در رنگ و لعاب و کثرت و بو

همه در ذکر و دعااند و تو در دل و جانی

___________________________________159

آنچه در جهانست دو سر یک ماجرا است

همه یک خط است و لازمه این سرا است

همه داده ها یکی و دوبین ها معترض

دوئی بشکن،وحدت بی چون و چرا است

________________________________158

آفرین و صد آفرین بر چنین بازیت

ملک حیران و واله از زمین بازیت

قرین ات معترض گشت و مطرود

عاشقیم و مست بر واپسین بازیت

_____________________________________157

ای آنکه خالق نفس و ابلیس تویی

بانی آدم و ادریس و بلقیس تویی

دنیا و هر آنچه هست،تویی

احسنت که لایقی و قدیس تویی

______________________________________156

من از یار و اغیار،ممنونم

از تجربه ها ،ارغوان گونم

بهر درس بودند و کلاس

از خمر شراب گلگونم

_____________________________________155

از مدعی بپرسید آیین رسم عرفان

تا چون من بماند عاصی شرم آنان

بوی ندیده گفتم وصف گل و بهاران

شبنم ندیده گفتم،بارش نرم باران

_____________________________________154

دنیا بر پایه نفاقست و ریا
این قول بزرگانست و کبریا
از من چه گله ایست یاران
خویم ز ایزدست و عرشیا

_____________________________________153

به ذوق خویش دیوانه شدم
یار ندیده و ره میخانه شدم

از عابد و زاهد رمیده و روان
بخت برگشت و فرزانه شدم

____________________________________152

گفتم بهر چیست خلقت خاکی ما

گفتا تو شاهدی بر نظر بازی ما

گفتم مگر بی نیاز زِما نه ایی؟

گفتا تو خودِِ مایی،گم شده ی ما

____________________________________151

گفتم چونست رخ تو، نازنینا

گفتا که بی چونست بنده ما

گفتم چونست بی چونِ تو

گفتا بی چون شو،ای در برِ ما

_____________________________________150

گفتم ای یار بیا و بنشین بر دل ما

گفتا نظری کن حاجبی بر درگه ما

گفتم می نمبینم کجایی،سرورمن

گفتا بتکان غبار دل و بنگر رخ ما

____________________________________149

گفتم ای جان،دل من چرا گریانست

گفتا که فراق، زچنین یار،جریانست

گفتم چاره بر ما چیست،جانان

گفتا که تن خاکی،دلیل هجرانست

___________________________________148

گفتم،میل به افشا دارم صنما

گفتا برگوی و بنگر قدرت ما

گفتم،ترسم که بر دار بروم

گفتا،که به رمز گوی اسرار ما

____________________________________147

شمع محفل عاشقانم ،هر زمان
لامکانم و این تنم، حبس مکان
جای من در عرش و بر سفلی نظر
بهر مصلحت یا حکمتم در جهان

___________________________________146

اسرار ازل آموخته ام ،یاران

نه توان کِتم آن دارم، نه بیان

گر بگویمش دستور نیست

لب ببندم،دل بجوشد از میان

____________________________________145

من کیستم؟نیاز بی نیازم،چیستم؟

من کیستم؟ابزار اظهارم و نیستم

گم گشته ذهن حیرانی ام

من کیستم؟مغز عالمم یا پوستم؟

____________________________________144

جواب مهر ورزی و وفا

ظلم و جورست و جفا

پی ابزاری و نام و نوا

درد آید در پس هر دوا

______________________________________143

تجربه خواهی نمود،دو چیز و نتوانی بیان

یکی یزدان کبیر و آن دیگری را مرگ بدان

آنچه خواندی و بشنیدی،شنیده هاست

شنیدن کی بود مانند دیدن، ای مهربان

___________________________________142

گیرم که نباشد روز حساب

زمانه قدارست بدهد جواب

مراقبه راهکارست و نماز

دنیا،آینه و امریست صواب

____________________________________141

جهان،جهان اذهان است و اذهان،قائم به فرد

مُجاز است نسبیت،مطلق ؛محالست و طرد

هر آنچه هست،هم صحیح هست و هم غلط

قضاوت،اشتباست و زبان،اظهار باطن و سرد

_____________________________________140

با نفس نجنگید،او فاتح جنگ است

با وی به صلح آیید،نغمه چنگ است

عمری به ریاضت یا زجر بدادی

اینک بپذیرش،خاشع و لنگ است

_____________________________________139

از شغل گرفته تا رسم رسوم

از ورزش و شعر تا علم نجوم

سرکارید سرکارید سر کار

اینست شمه ای زان قصه شوم

______________________________________138

ماییم که در قالب ذهن به دام افتادگانیم

جنگهای هفتاد و دو ملت را بنا نهادگانیم

در کشور عشق،وحدت است و یگانه

ماییم که در کشور عشق بی جا شدگانیم

___________________________________137

حقیقت،زنده و حی گردیدن است

جنگ ملت، از گوش بشنیدن است

گوش دل شنوا و در پرده نهان

کتابت،گوش دگر و دو دیدن است

____________________________________136

پایدارست جهان از قدرت ذهن

عادلست زمانه،بشکند شهرت ذهن

شک کن بر دادهها و بر شک،یقین

فرسوده شود دانش پر لعبت ذهن

___________________________________135

جز بی نام تو نگیرد دل ما

جز بی کام تو نگیرد دل ما

دام زیباست و هش ربا

جز بی دام تو نگیرد دل ما

___________________________________134

گیرم که روز فجر نباشد

وصلت بعد هجر نباشد

یک نکته هست،بدانی

هرگزعملی بی اجر نباشد

_____________________________________133

عاشقانه خواهم ماند با او

عارفانه خواهم ماند با او

ابلیس و نفس فعال است

جاودانه خواهم ماند با او

_____________________________________132

نه شب رام من است، نه من رام او

نه دوست دام من است، نه من رام او

بر بال فرشته باشم یا چاه بابیل

نه شور کام من است،نه من رام او

_______________________________________131

حِسم بود مرا روزی، بر مسجدی دوان

ختم شد نماز مغرب و در منبری خزان

فوت نماز آمد بر یکی، آهی کشید

فروختم صواب نماز و بگرفتم آه روان

______________________________________130
قولیست در آخرت دوزخ و بهشت بُوَد
مومنین را اجرت و بر منکر کیفر بود

نه مکانست آنجا، بهشت بود، نه زمان

به مصلحت سر و کاریم گر حکمت بود

_____________________________________129

در مزرعه بودم خار با گل همی گفت

بخت تو بیدار و شانس من چرا خفت

من حافظ تو بودم جانت به جانم وصل

گُل آه کرد و خندید و بمرد و هیچ نگفت

_____________________________________128

برق نگاهش صلیب عشق بود و بردار کرد

بی جهت ذهن ما فقه و اصول انبار کرد

از ازل ناف مرا بر عشق بریده بودند

عفو بداد و به آخر جلب مرا سیار کرد

______________________________________127

گر راه بودم و بی راه،سرم سلامت بادا

رعیت بودم و گر شاه،سرم سلامت بادا

نقشه بود یا جبر، در پنجه توام،یا رب

در خانه بودم یا راه،سرم سلامت بادا

________________________________________126

از همه بریده ام در تو پیدا

وصل بود و فراق و شیدا

همه شوق بود راه و بی راه

باز آ،گه نهان و گه هویدا

_______________________________________125

لبت از جام می خالی هیچ مباد
راهت ای یار خَم و پرپیچ مباد
از قید تکلف برهانم که بندیست
در ره تو یا رب،هیچ پاپیچ مباد

______________________________________124

جانا غباری بر دل نمانده است و بیا

زنگ ها زدوده گردیده است و بیا

من و ما محو گشت و همه توئی

بهانه مگیر چیزی نمانده است و بیا

______________________________________123

هر که در ذهن قدم زده است

بر دل بی غش دم نزده است

عمری سراب دیده و آب نه

با هیچ بوده و غم زده است

___________________________________122

ما به تکرار خطا اُستادیم

چاه را بدیدیم و افتادیم

پشتمان به چه گرم بود،که

اینچنین گستاخ ایستادیم

_____________________________________121

پوشش ات گر دل پذیرد روا است

هر آنچه را ذهن پذیرد ناروا است

نقاب رویت کنی یا عریان بگردی

دل و جانت هر چه پذیرد دوا است

______________________________________120

قدم هایت هر روز شمرده باشم

ندای قلبت از دور بشنیده باشم

گهی تند و گهی آهسته آیی

چه روزی آیی و رویت دیده باشم

_______________________________________119

به آنی رفتی و هفت روزه حالا

به شنبه رفتی و چند روزه حالا

قرارت بوده که جمعه بیایی

نظاره کن ببین سی روز حالا

____________________________________118

جهانی را صلح پنداری، محال است

جنگ،یک بال آنست و ملال است

خیر و شر به نسبت است،یاران

استون جهانست این و حلال است

___________________________________117

ناله من از نای من در ساز و کرنا بشد

واژه ی من از نای من در باد سرنا بشد

شور من جوشید و من نالان و زار

شوق من لبریز و در آواز نی معنا بشد

_____________________________________116

نیست در شهر ، همنشین دل ما

کیست آن ؟ بست نشین دل ما

ما خوی به تنهایی داریم ، دلا

کیست آن خوشه چین دل ما

_______________________________________115

چه بی ذوق است جهان،در بازی ما

این همه بیند و عجز ز غمازی ما

درس ما پیاله و شراب و می ناب

گشته مات جهان ز جانبازی ما

____________________________________114

این مثل است نه مثال ،از اولیا
دریا و سکوت دان، بسان کبریا
هست آسمان و سکون زین نظیر
بهر تفهیم است و نشان، از کبریا

______________________________________113

آن موی مشکین جعد ،که دل رباست
یا چشمان سیاهی که هوش رباست
وصف عاریه است به نقش جهان
بنگر که آفتاب جام جهان چه هاست

____________________________________112

بندیست تو را آداب و رسوم

به خیالی و گرفتاری و شوم

تا چند پایبند مذهب و دین

بگسل،همه قیدست و هجوم

_____________________________________111

به کی بگویم راز دلم،نازنین من

کو گوش دلی در برم،نازنین من

سوخت تن خاکی من از فراقت

سر به چاه کنم و داد،نازنین من

______________________________________110

دلم به قرابت جسم ،بی جان است

عقلم به متابعت نفس ،ویران است

مدتی ز خویش دور بودم به هوا

جسمم در بند سرای احزان است

______________________________________109

از همه رنگ ها گذرم به خاکستری فتاد

جام جمی بود و به نگین انگشتری فتاد

رنگ سحر بود و جان عشق و همدم من

او را بدید کثرت و رنگ و سکندری فتاد

___________________________________108

گر رفتگان چشم به راهند، پنچ شنبه ها

یا منتظر خیرات و دعااند، آخرهفته ها

آنجا نه زمانست و نه مکان،ای همرهان

زنده جویید،که محتاج اند، نِی خفته ها

___________________________________107

فلسفه آفرینش، که گهی اینست و گه آن

یا چیز دیگریست و نمی گنجد در بیان

شاد زیستن و شک داشتن،حکمتیست

مختصر گفتم به دو جمله،نه شرح آن

____________________________________106

دلم برای خودم تنگ شده است،یادم بخیر
دستم بر روی چنگ شده است،یادم بخیر
ز احوال همه جویان و ز خود دور شده ام
پایم به کوی آهنگ شده است،یادم بخیر

____________________________________105

تاریخ به گمانی،سر دارد و پایان

عبرتست و آه یا حسرت شاهان

در مکتب ما،نه اینست و نه آن

درک این دم است و جان جانان

__________________________________104

آن کس که سیر شد در علفزار دنیا

فربه و چون طبل،در شور زار دنیا

عمرش تباه گشت و بختش سیاه

ثمری نمادش جز آه، در کارزار دنیا

____________________________________103

عشاق به می نابت خمارند،بیا
جز ز دست تو می نخورند،بیا
لغزشی بود و خطا، معذوربدار
روز و شب،لحظه شمارند،بیا

_____________________________________102

سیل خروشان دیدی و کنار رفتی،احسنت

رنگ و کثرت دیدی و کنار جستی،احسنت

تقلید، زر باشد و گُل،بار گرانیست بر دوش

زمان را لحظه بدیدی و بشکافتی،احسنت

___________________________________101

کاملی تو جان پسر، پس معما طرح نکن

کار ذهن است،این کلاف،بِهِل، شرح نکن

دل سپید و فارغ است زین رنگ و بوی

بی غش و غل،مآمن اوست،جرح نکن

____________________________________100

روزی گذرم افتاد بر گذرم

از من گله ای و زد به سرم

عبرت بگیر از من،تجربه ام

تا کی بمانی و نالان،دربه درم

___________________________________ 99

اگر اَنا باشی، جهان آینه است

محو شوی و فنا،گنجینه است

آیینه بهر وجود است نه عدم

چاره غرق و تَن ،هزینه است

___________________________________98

عجایب خلقتی دیدم درین دهر

برای یکی مِهر و بهر دیگری زهر

خاک پایت شوم،قربان تو را من

این چه بودا، جمع سرگین و گُهر

__________________________________97

اسرار ازل دانم و لب فرو بندم

قولیست بدادم و بدان پایبندم

گرچه نفس میل به افشا دارد،من

فاش نسازم و چارمیخش بندم

__________________________________96

دانی که چرا رفیقان همه نامردند تو نالان

این سیلی روزگار است ،نه زخم سنان آنان

تا روزی به خود آیی و خدای گیری ،رفیق

گرنه تو نیز نامردی رفیقات مَردند و خانان

________________________________95

پدر مرا درسی بداد بی نطق و کلام

رفیق خودت باش نه غیر،خوش مرام

با همه بساز و خادم باش و مهربان

رفیق، تنها خداست و خدا، والسلام

_______________________________94

مرگ و خدا و دین و جهان آخرت
خط قرمز است و گناه و مغفرت
ما شیر بیشه آتشیم و ز نسل آب
شیرجه زنانیم به ناری بالامعرفت

_______________________________93

گر دنیا دار نسبت هاست

شک کنی یا تردید،رواست

هر چیز به نسبت است،شاید

دنیای دگر نباشد و برهواست

___________________________________92

گویند مرگ پُلیست و یا گذر
یا پنجره ایست بر رهگذر
اینجا دار فانیست و آنجا بقا
مرگ فراقست،زِین تُرَّهات،برگذر

___________________________________91

آن یار غار که در جستجوی آنی

در لامکان یا در زمان ،در پی آنی

معدن اسرار است و دنیای آمال

در تو نهانست،گر به خودآی،آنی

___________________________________90

جهان آینه است و تویی تنها و تک

همه تمثال توست در تکها و پاتک

تمیزش نیست و بی نفاق است،زنهار

زمانه عادل ست و اعمالش تیزوتک

_____________________________________89

ما از عدن یا از درختزار آمدیم

بهر سایه،یا ز بهر تکامل آمدیم

چاره چون است و روش چون؟

سکونست و آرامش، زهرجا آمدیم

___________________________________88

غوغا که می بینی،ترس است و کم بینی

فریاد ز تنهاییست،هر چند که صلح بینی

گاها که حرص بینی یا مِهر سخا و ظلم

ترس است و تنهایی به اشکال دگر بینی

_____________________________________87

گنج در زیر پا هست و ما کوه کنانیم

خاکها دریده و هر روز، در به درانیم

دوران به سر آمد و ما در نقطه اول

مقصد ، بی جاست و ما آوارگانیم

______________________________________86

گر راه دین گزیدی،مبارک بادت این

یا ماه جبین گزیدی،مبارک بادت این

پسندم ،پسندت ، گر باب میل نباشد

بر ما همین گزیدی،مبارک بادت این

____________________________________85

گر تو را منع کردند و حرام

ننشین کنار جوی و نگیر کام

آتش در انتظار است و سوزان

اینها برای خامان است و دام

___________________________________84

در ذهن نگنجد و در بیان نیاید

در عدم یابی و فنا،به عیان نیاید

یا در مرگ تن یابی یا روز قیامت

ظلمیست، همه آیند و صانع نیاید

___________________________________83

توصیف ذهن از خدا و تعظیم بتان

هر دو یکیست و متفاوت شرح شان

تعریف دیگریست از عاشقان و عرفا

در فنا یابی خدای را و نتوانی بیان

____________________________________82

تو شرف داری ،عاشقی پروانه وار

جانت عرفان و جهانت ،کار و بار

جبر زمانه است و تسلیم،ره گشا

پرت افلاکی و سرت بالای دار

____________________________________81

بهره بردیم از وجودت خوش بیان
سایه ات بر سر،نصایح ، عین جان
آفرین بر حُسن خلقت،مرحبا
راه تو پنهان،سلوکت گشت عیان
______________________________________80

هر چه رفتیم جز ره دوست

راه پُرخطر و گردنه کوهست

زحمتی بود و غفلت و زلت

دانش ما خطا بود و پوست

__________________________________79

پاشنه آشیل است تو را دانشت

قضاوت خوب و بد، یا خواهشت

آخر و عاقبتت دانی که چیست؟

تنبلی و نادانی و راز فاحشت

___________________________________78

دوست دارم فراتر روم از بحر و برون

به خاکیون رازی نهفته بگویم از درون

چه باشی با خرد یا که مست،دستگاهی

برادر،گر چه باشی از مومنون یا کافرون

___________________________________77

دوست دارم فراتر روم، رازی بگویم

پرده ها درم و با قلم یا سازی بگویم

گوش ها پُر است و شوق من فزون

لب نبندم و شمه ای زان بازی بگویم

___________________________________76

پایدار است این جهان،در گشود عقده ها

هم در اثبات جبر و اختیار و نفی ها

در حجاب و غفلتی،در کار خود یا دگری

نقش ات اینست،خودشناس و اثبات ربُها

__________________________________75

خواهم در گذرگاه راه و نیاز
من باشم و ساقی و ناله ساز
فارغ از هیاهوی دنیای گذران
مات در چهره دلبر روح نواز

________________________________74

جنگ اذهان است هر چه هست،نازنیا

جنگ ندارد اهل دل با اهل مست ،نازنیا

زاویه دید است هرچه هست،نه صلاح

دید بالا وحدت ست و پایین پست،نازنیا

__________________________________73

بعد از وادی بُت،منجی عالم ،ادیان بشد

خوف بود و رجا و عشق آمد و جویان بشد

در راه کمال،کویست،بنهاده اند نام او پوچ

این نیز نپایید و رهایی در ،درک هیچان بشد

_________________________________72

دفتری دارم نهانی خوش لحان
فارغ است از قید و بند عاقلان
برگهایش زرفشان و سبز و تازه
جوهری دارد ز دریاهای بیکران

___________^_________________71

شیخ اجل بگفتش که پرده، خود ماییم

ما نیز قبول و بی تامل و مثل شماییم

این نیز به تقلیدست و شاید اسرار نباشد

یک لحظه بیندیشم که شاید به خودآییم

_______________________________70

آن عاشقان که از عشق بگفتند

یا ز گل و بلبل و سنبل سرودند

در وادی بالاتر از آگاهی و عشق

هیچ نگفتند و نسرودند و نرفتند

________________________________69

عمر مادرم دراز که میگفت به نماز

فرزند دگران نگهدار و فرزندم بنواز

روح پدرم شاد که میگفت بی نطق

بنشین در گوشه ای و با خویش بساز

_________________________________68

عمری بر دوش کشیدگانیم و بگذشت

حمال ایده و نظرگاه دگرانیم و بگذشت

من بوی شنیدم از یار چون بنهم سر

شکرا،زچرخ مقلد برهانیم و بگذشت

_________________________________67

آن یار در بی سوست و منم در جهات

آن یار در بر است و امیدم بر کائنات

فریاد و آه از تحری دارم و از خویش

عمری بی قرارم در غرار و بی ثبات

_________________________________66

این نفس،چشیده و گوش کشانم می برد

آن یار دمیده بر من، دل و جانم می برد

وامانده منم، در این کشاکش دل و گِل

آخر بنگر،آن نفس ذُل یا دلستانم می برد

________________________________65

پادشاه سرزمین خویشتنم

شور عشقی، درجان و تنم

بی رنگ و فارغ از ما و منی

نپاید شاهی دیگر در وطنم

________________________________64

اهلِ دلی یا سیاهی لشکری؟

در دگر آباد یا فلان کشوری؟

خالی از روح و روانی،خودآ

جهانی در تو نهان و محوری

_______________________________63

این بَدان، نفس و شیطان و زنان

هر سه یکی اند و متحد و رهزنان

توجه، جان است هر سه را و غذا

برگوی اَعوذت را،بجویش آه زنان

_________________________________62

این خواب نشان وصلت است

گر چه وصالست ، مهلت است

او نماید روی،من در بی هشی

گر چه خواب است،دولت است

________________________________61

تا نمیری کی رسی بر دلستان
تا نمیری کی دهد رب غسلتان
موتوا قبل ان تموتوا را بجوی
هیچ نیابد چنین اقبال، رزقتان

___________________________________60

نه ایی حافظ،لوح محفوظی برادر

همتی کن بار دگر مقبول افتی به در

چند گویی ورد و جمله های دیگران

علم الاسمائی، چه جویان، در به در

____________________________________59

قالبی تو،شه نُما،این مبارک بادتت
کار تو اینست ،زین دو روز مدتت
منعِ توست، زنگار دل ، افکار خل
جلایش ده، انصتوا،از برای عزتت

___________________________________58

این قانون و مذهب و آئین و دین

بهر زاهد است و شاکرین و عابدین

آنکه اخگرِ عشق در او زنده گشت

واصل است و بی خبر از، آن و این

___________________________________57

زمزمه ها شنیدم از دور که گویند

مغرور است و خودگیر و ناپسند

میل سفر ندارد و دورست ز عالم

مشغول درونم و از من بی خبرند

____________________________________56

گر چه نازم بی نیازست،چشم نیست

یک نیازست بی نیاز را،دستِ کیست؟

خوش به حال ذره را،آفتاب دیده را

شاهدی از سایه سارت بهر چیست؟

___________________________________55

سفر، فرار ز خویش است و بسان شُرب مِی

لَختی زِ سرخوشی و عمر گرانت بشد طِی

به گلستان خوش می روی یا فلان آباد و دیر

یار در خانه است و چشم به راهی تا به کِی؟

______________________________________54

گر چه دوری یا ملالی، ای صنم
نکته ها چون تیر بر رفت برتنم
گر صباحی رفتی باشی از وطن
عشق تو جاری،سایه ات بر سرم

____________________________________53

کف دریا خس و خاشاک بُوَد

قعر دریا معدن دل پاک بود

کف را بهل،قعر بین،ظاهرگرا

واژگونی از گردش افلاک بود

____________________________________52

تار مویت آمد خیال
ماه صومت شد شوال
کف بدیدی،دریا نگر
سِر بگفتی ،شد وبال

____________________________________51

بند بگسستی،بجستی از مدار

آن خود دیدی،ز مایی وامدار

بند زنجیری ،نه تک بندی جدا

تو سراب دیدی،نه دارالاقرار

________________________________________50

حلم و بردباری ات مرا گستاخ کرد
پرده پو شی ات مرا سرشاخ کرد
ساقی روز الست،مرحمت کن
بخشش ات بر گنهم،مرا بر کاخ کرد

______________________________________49

در گلخن وجودم در بند و در سجودم

این نیلوفر وجودم،او داد و من خزیدم

دانی که چیست نامش یا رمز آن رهایی

خموشی را گزین کن،من دیدم و دریدم

______________________________________48

تو کز عصیان و طاعت نه زیان داری نه سود
بهر پاک و ذوالجلالت رحمتی کن هرچه بود
ما شماریم جرم خود را و خطا،خط بر زن
چشم بربند،بخششی کن از کرم وز بحر جود

_____________________________________46

ای دوست برو که رندانِ فِطَن ،ماندنی نیست

این دفتر عشق است که هرگز خواندنی نیست

یک نکته ی رمزیست به یاسین که دلدار نگفتش

ای دوست نجویش که اسرار ازل گفتنی نیست

_____________________________________46

چون ز معراج بازگشتی ای رسول؟

روضه رضوان دیدی ،این عدول؟

ضم ضمه داشتی یا امانت یا گرو؟

لا بودی، هست گشتی زین شمول

____________________________________45

این رسم رفاقت است و گِله نیست

گرچه تسلیم ،امر است ،چاره نیست

من راضی به رضایت نیم و ناراضیم

این نیز به ندرت است و سلسله نیست

_____________________________________44

یوسف را حسد دریده و گرگ متهم گردید

به جمالش ذلیخا رسید و زنان دست ببرید

ذلیخا جوان گشت و پدر بینا،یوسف عزیز

همه به نوایی و مست،اخوان به نوایی نرسید

__________________________________43

بر درم مران و بنواز سرم باز

راههایی رفته و آمده ام باز

میل گنهم بعد بخشش توست

در توبه ات گشوده و برایم باز

______________________________________42

جهان بر صورت است و هُش ربا
جذوبش بسان کَه هست و کهربا
آنکه ظاهر دید و معنی را ندید
پای او در گِل،ببین و چشم گشا

_______________________________________41

دان که دنیا ساحر است و عمر به یغما می برد

جیفه ایی را زر نشاند ، عقل ز سرها می برد

می دمد بر سینه ها هر دم فسون،بارخدایا

تحفه ایی نیست،بین که جان ها می برد

__________________________________40

شکر کن که شکر ،نعمت افزونت کُناد

ناسپاسی کام از کامروا بیرونت کناد

دولت و مال و منال و حشمت و جاه

نیست دائم،دولتی بردار،باقیت کناد

________________________________39

خوش باد آن روز که پرده پندار دریده شود

شیشه و صد رنگ با منجنیق اِشکسته شود

جمال و رخ و زیبای خوبرویان عاریه است

خوش باد آن روزکه یار ز چشم دل دیده شود

_________________________38

هر ثنا و هر ستایش در دعا

مر توراست و دیگری را ابتلا

نقمت است کبر و جاه و ذلتی

بار خدایا ،این گِره نیز برگشا

______________________________________37

دل من سودای وصلِ یار دارد
خاطی است و سنگینی بار دارد
شوق دیدارش ،دلم را مرهمی
یار بخشیدم و طمع اغیار دارد

__________________________________________36

چاه است و تاریک و منم تک و تنها
طناب نادیده و نامش، عروه الاوثقی
بانگ آمد که بر ببندید،وقت تنگ است
به فریاد رس، توئی تنها در این دنیا

______________________________________35

آن یار تا که مرا ز دریا خوانده است

ابر و باد و خور، هر سوی رانده است

تا که بارم بر سر هر شوره زار و سبزه زار

آنکه بازش کرد آغوش،دل نمرد و زنده است

_________________________________________34

خوشتر از تو ندیدم رویی،رخ بنمای
بهتر از تو ندیدم سویی،رخ بنمای
نباشد به عالم سوی و رویی،نگار من
ماه تر از تو نیست گویی ،رخ بنمای

____________________________________33

چرا خواهی، هستم کنی؟

من که نیستم، مستم کنی

هست و نیستم با تو است

به نقش خاک و پستم کنی

_____________________________________32

مرا سَرکش،هم از خویِ فرشته برنهادی
سرشتی و سرشتم را دو رشته برنهادی
گهی اینم گهی آن و بمانم هر دو را من
مرا آدم دمیدی،به برزخ یا بهشته برنهادی

_______________________________31

گر جام و می گر شور و شر پرستم

یا خال و خد ،گر سور و سر پرستم

هم سور و سر،هم خال و خد تو هستی

من خام و مست مشتاق و فر پرستم

_____________________________________30

به نازم آن دست و آن نوا را

صفا بخش بود محفل ما را

به گیتی گر بود عمری دگر بار

به دل خوانم که آید کوی ما را

________________________________29

اگر خواهی جهانی را به دلخواه

بخوان حمد و هزاران قل هوالله

ستایش و ثنا او راست به عالم

که هستی آمده او را هواخواه

_____________________________________28

دیوانه چه حاجت،به کتاب و مسند و شعر

دیوانه جه حاجت،به نماز و مسجد و غیر

او که بی چون است و بی سوی و بی جای

دیوانه چه حاجت،به رسوم و کعبه و دِیر

____________________________________27

خوشا آن شو که دوستان در برم بی

ز دستی جام و به دستم بربَطم بی

صدای صادق و گفتار پرویز و نگاها

چه میشد هر شو و هر روز،در دلم بی

________________________________________26

رنج دوران برده ام،تا مِی ناب خورده ام

گه نهانی خورده ام،بی تب تاب خورده ام

پای دار است آنکه گوید سِر تو،رحمتی کن!

مِی ناب و من خمار و با گُل و آب خورده ام

_____________________________________25

لغزش ما،ز خوی آدم و حوایِ توست

حمد ما، ز خوی ذات کبریای توست
این حلال و این حرام و دوزخ و آذر
غم مخور، نیست کیفر،فدای توست

_____________________________________24

چو مالوجه بنا گردید، بگشت پاک

روان، جاری ،جهانی را بشست پاک

زلال و روشن و دل های بی کین

تمام مالوجه دلیرند و سرشت پاک

______________________________________23

چشم بگشا،نیست جامی در این گیتی
خشم ننما، نیست نامی در این گیتی
به میلی گر بجنبانی،بیفزاید دوبینی را

شمع بنما،نیست بادی در این گیتی

________________________________________22

بر دین که راه نجات خوانند آنرا

گه بر شک و گاه بر یقین دانند آنرا

بر جام و مِی و بر رخ یار نشانیست

عاقلان لا کنند و عاشقان دانند آنرا

____________________________________21

به عالم نیست راهی، به جزء سوز و به جزء آهی
به دل نیست باقی، به جزء نور و به جزء آهی
گرت خواهی دل پاکی ،نرو راهی به جزء دریا
به آدم نیست کاری به جزء شور و به جزء آهی

______________________________________20

آنچه گفتند و نوشتند و یافتند، پوچ است و پوچ
آنچه بافتند و سرودند و نواختند،پوچ است و پوچ
یارا،برخیال است این جهان و بی خیال این جهان
آنچه بشکافتند موی را و نشکافتند، پوچ است پوچ

___________________________________________19

عصیان گرم و سرکشی،میراث من است
طغیان گرم و لغزشی، میراث من است
آدم به تمرد ماند و فرشته به عقل،بنگرا
یادگارم و این تخطی،میراث من است

________________________________________18

فرستادم تو را سایه،که باشی بی همه چیز
همانیدی هر آن دیدی، که مانی بی همه چیز
بگشتی واله و نالان، در این چیز و در آن چیز
بگردانم تو را پاک و مطهر به آنی بی همه چیز

__________________________________17

تو پنداری که آفتابی برآمد
بشد غارِب ،ز اختری برآمد
جهانی را چنین بین و بیندیش
تو چرخیدی، نه آفتابی برآمد

_______________________________16

اصل ما از اوست جنبش ما نیز هم
هم زمین و چرخش آسمانها نیز هم
ما از او شاد و همه عالم از او شاد
قائم و است و حی، با معما نیز هم

__________^_________________________15

هر که را معرفت عطا بودش پایدار

دان که او را مهنت و رنجش پایدار

کس نباشد بی محک او را قنق،شبی

مِی بدادش همچو منصور بردش پای دار

__________________________________14

جمعی منتظرند و ما در جوی روانیم

وعده ها شیرین و ما در کوی روانیم

در بحر یکتایی فنائیم و در اصل بقائیم

قحطی شده یا تَر ، چون گوی روانیم
________________________________13

ای جان من جانانِ من،ای بانی روز ازل
منبع توئی،مصدر توئی،ای نادی روز ازل
حیرانیِ فکر و سند در ماهیت یا در خلل
پاسی بداریم آن دروس ،ای حامی روز ازل

________________________________12

در کلبه فقیرانه،در کاخ شاهانه

درمسجد میخانه،بر صدر آستانه

هر جایی که نهی تو گام

آن مِی که ببویم ،شد خار گلستانه

_____________________11

عطایم گر دادی از آن دُر
بهایم گر سنجیدی بدان دُر
نمی رفتم به دریای پر خون
بنالم که بندست و روان دُر

_____________________________10

از عابد و زاهد رهیدی ای جان

از آتش و عشق دمیدی ای جان

پروانه گشتی و حیران واله

از سرو و بلند رمیدی ای جان

________________________________________9

درسی که خواندم من،تیریست خطا راندم

در دیر و خراب آباد،عمریست فنا راندم

گاهی به خود آیم ،گاهی نه چنان خواهد
این دم که غزلی گویم، بادیست ز صبا راندم

______________________________________8

ای دوست، روشنی شمع ما ز توست

ای دوست ،گرمی جمع ما ز توست

گر عشق خوانده باشی یا به غیر

ای دوست ،رونق بیع ما ز توست

___________________________________7

عمریست در پی مقامی بودم

مشغول صنم و بُتانی بودم

در مسجد و کعبه و کوی

در کنج دلمی و فغانی بودم

___________________________6

قبل تو فکر سوادی داشتم

سپیدی بود و سیاهی داشتم

شب به سر آمد و سحر پیدا

روشنی بود و گمرهی داشتم

________________________________________5

نّفس نیم،عقل نیم،مست نیم،مست بزرگان نیم

جامد و نبّات نیم،من کیم،حیوان و انسان نیم

نای نِیم،ببریده از خاک وطن،گم شده در کالبد تن

بی هش و باهوش منم،خوش نیم،همدم پیران نیم

_______________________________________4

جایگاهم ساعد شاهست و پرنده و کوهم، باز
از قضای روزگار شد درِ آن زال به رویم باز

من گنه کردم و پر و بالم بشکست پیرک زال
روزگاریست در فراقم و چشم به راهم باز

________________________________________3

بیرام گلب خوش گلب ،تزه ایلییز خوش گلب

عزیز گوزل یولداشلار،تزه گونویز خوش گلب

یولداشلار گول آچلار باهاردا ،یاغش گلر بوحالدا

دورویز گلیز قوناخلار،تزه باهاریز خوش گلب

______________________________________2

شرح گویم مختصر این جمله را
گر تو خواهی معنی چند ساله را
اسم اعظم در این است و بدان
لا الا غیراله گوی،برگوی هلهله را

______________________________________1

گفتمش او را، من از جان و تنم

گفتا که بلی،چه خواهی ز منم

گفتم،دنیا خواهم و دنیای دگر

گفتا،همه توئی،ای همزاد کهنم

__________________________________